O obserwacji, indywidualizacji i wspólnym planowaniu drogi rozwoju Kompas jutra

• 11 - 09 -2026

Muzyka łączy, porusza i daje radość dzieciom .Kilka słów o muzyce...Muzyka może wpływać na rozwój zmysłu słuchu, mowy, pamięci, uważności, komunikacji, wyobraźni, koordynacji ruchowej, a także regulację emocji, wrażliwość, kreatywność.

Wspiera zarówno rozwój, jak i codzienne funkcjonowanie człowieka w obszarze emocjonalnym, społecznym, poznawczym, fizycznym i motorycznym. Istotne jest, aby towarzyszyła dziecku od najmłodszych lat i by w jakiejś formie towarzyszyła życiu rodzinnemu, a nie tylko edukacji przedszkolnej. Nawet jeśli dziecko w przyszłości nie będzie się wyróżniało szczególnymi predyspozycjami muzycznymi, nadal może czerpać ogromną przyjemność z muzykowania, pogłębiać swoje muzyczne zainteresowania, dzielić się swoją pasją z przyjaciółmi, dzięki muzyce nauczyć się lepiej rozumieć uczucia swoje i innych, stać się świadomym odbiorcą kultury i sztuki. Muzyka kształtuje elementarną wrażliwość, a człowiek wrażliwy to przede wszystkim ten, który wykazuje się empatią i mądrością także w relacji z drugim człowiekiem, rozumie rolę społeczności i odnosi się z szacunkiem do przyrody. Dlatego bardzo duży wpływ na rozwój predyspozycji muzycznych i w ogóle na naszą otwartość na "świat dźwięków" ma to, czy we wczesnych latach muzyka była naturalną częścią dzieciństwa. Warto więc otaczać dziecko muzyką, niech stanie się częścią codziennego życia, czymś, co łączy wszystkie pokolenia poprzez słuchanie muzyki podczas codziennych aktywności, element zabawy czy swobodnego tańca i wyrażania siebie ruchem i dźwiękiem, wspólne śpiewanie w samochodzie, okolicznościowe kolędowanie (każde "Sto lat" też się liczy!), poszukiwanie brzmień otoczenia, tworzenie własnych recyklingowych grzechotek (np. poprzez wsypanie ziarenek gorczycy do plastikowej butelki lub najlepiej zabezpieczonej z dwóch stron tekturowej tuby), zasłuchiwanie w kojącym śpiewie ptaków (z kolei rozpoznawanie i naśladowanie odgłosów zwierząt też rozwija słuch!), rodzinne wyjście na warsztaty czy koncert (np. Filharmonia Narodowa organizuje specjalne poranki dla dzieci). Muzyka: – wspiera emocje i zdrowie psychiczne, obniżając stres (redukuje poziom kortyzolu i łagodzi napięcie), poprawiając nastrój (wyzwala endorfiny i dopaminę, dając poczucie radości), może pomagać w kryzysie psychicznym, lękach i depresji, – wspiera koncentrację i aktywuje mózg, poprawia pamięć i koncentrację, uczy podzielności uwagi i pomaga podchodzić selektywnie do dźwięków z otoczenia, w przyszłości może się to przełożyć pozytywnie na naukę języków obcych (i w ogóle naukę) oraz wielozadaniowośč, wytrwałość, systematyczność i priorytetyzację w nauce i w pracy, – poprawia koordynację (pobudzając móżdżek) dzięki ćwiczeniom ruchowym, klaskaniu w rytm czy tańczeniu do muzyki, – może uspokajać i regulować rytm bicia serca, – wspiera prawidłową regulację oddechu, dzięki technikom oddechowym wspiera śpiew i mowę oraz pozwala się wyciszyć, – może wzmacniać pewność siebie i poczucie sprawstwa, – może przygotowywać do odpowiedniego przeżywania sukcesów i wyciągania nauki z chwilowych niepowodzeń, – nauka muzyki uczy systematyczności i dyscypliny, ale i zdrowego balansu między nauką i zabawą i przede wszystkim uczenia się poprzez zabawę i pasję, – uczy współpracy, zdrowej komunikacji i otwartości na innych, a także buduje empatię, – pomaga wspierać indywidualności, integruje grupę, – wspiera myślenie przyczynowo-skutkowe poprzez budowanie narracji w muzycznych opowieściach, – szczególnie na dalszych etapach dorastania pomaga wyrazić siebie i kształtować tożsamość, Muzyka w terapii może relaksować, stymulować, aktywizować, tym zajmują się specjaliści. Ale pamiętajmy, że absolutnie każdy może wspierać dziecko muzyką i niepotrzebne są do tego jakiekolwiek kwalifikacje. Jeśli martwimy się, że fałszujemy – posiłkujmy się nagraniami. Zawsze lepiej słuchać muzyki na lepszym sprzęcie, jeśli tylko mamy taką możliwość. Nie bójmy się podejmować z dzieckiem prób wspólnego muzykowania w jakiejkolwiek formie, a zwłaszcza wspólnego swobodnego tańca, wyrażajmy ruchem emocje, szczególnie radość. Korzystajmy z porządku i harmonii, jakie dają wszystkie formy muzyczne czy proste układy taneczne. Uczmy się z dzieckiem piosenek, rozmawiajmy o ich treści. Rysujmy to, co przy muzyce podsuwa nam wyobraźnia albo to, o czym jest dana piosenka. Obcujmy z muzyką na żywo, bądźmy ciekawi nowych instrumentów i w ogóle nowych źródeł dźwięków. I dajmy sobie też przestrzeń na to, by czasami zmienić jeden utwór muzyczny na inny, bo już od najmłodszych lat mamy swoje muzyczne preferencje, możemy dopasować poziom głośności do potrzeb dziecka, co też jest kwestią bardzo indywidualną, a czasem po prostu zamienić muzykę na ciszę :) Muzyką też można się przebodźcować, wszystko potrzebuje zdrowych granic, ale im będzie bardziej naturalnym elementem życia (a nie tylko regularnym elementem spotkań terapeutycznych czy edukacji), tym swobodniej będziemy się w danym obszarze poruszali i tym więcej z niego będziemy mogli czerpać. Edukacja muzyczna na etapie szkolnym jest wymagająca, lecz korzyści płynące ze społecznej roli muzyki ogromne, a jeśli muzyka towarzyszy nam już na etapie przedszkolnym i w życiu rodzinnym, tym większe. Muzyka jest dostępna dla wszystkich. Link do najbliższego koncertu dla dzieci w Filharmonii Narodowej: https://filharmonia.pl/repertuar,ts:1790467200,te:1790553600 (Raz w miesiącu Filharmonia Narodowa zawita do Małych Misiów, najbliższy koncert w przedszkolnych progach już we wtorek 15 września o 12.50!). Wybór książek (niektóre z płytami) o muzyce dla dzieci w różnym wieku: https://www.alenuty.pl/pl/c/muzyczne-ksiazki-dla-dzieci/631?srsltid=AfmBOorSE1HGfiYysnThdGNxtlC2oHJKgmYF88NOJIdO0AytWVHbxsRT Wybór śpiewanek, śpiewników, poradników, a nawet dostęp do koncertów online: https://www.basiajagodzinskahabisiak.com/sklep/ Na początku drugiego semestru polecam projekt dedykowany dzieciom "Wiosna na ludowo" (Śpiewające Brzdące) z uwagi na ogromną wartość sięgania do tradycji rodzimej i nie tylko: https://youtube.com/playlist?list=OLAK5uy_lk4HpUVgDCqVu_xBwm3QVursllZ5_6RJg&si=y7rBoPHmO3XlOhWl Na koniec kilka rodzinnych autorskich piosenek dla dzieci z "ZOO-śpiewnika", które śpiewam dzieciom także na zajęciach – w najbliższych miesiącach na kanale pojawią się nagrania nowych piosenek: https://youtu.be/LpQDj7ZEZL8?feature=shared https://youtu.be/FZMKxFhjcI0?feature=shared https://youtu.be/fG76a6TkE6k?feature=shared Opracowała dr Maja Baczyńska...

Czytaj dalej